The divine dance

06-08-2026

Zingeving

The divine dance

Tijd voor misschien wel het meest onbegrijpelijke concept uit de Bijbel. De Drie-eenheid.

God de Vader.
God de Zoon.
God de Heilige Geest.

Drie personen.
Eén God.

Hoe dat precies werkt? Het is mij door voorgangers, jeugdleiders en docenten op verschillende manieren geprobeerd uit te leggen. Geen van hen die hierin slaagde. Het blijft een mysterie. 

Een mysterie moet je misschien niet proberen te begrijpen.

Totdat ik 'The Divine Dance' van Richard Rohr las.
Rohr maakt van de Drie-eenheid geen rekensom.
Hij maakt er een uitnodiging van.

 

Relatie
Volgens Rohr moeten we niet beginnen bij drie afzonderlijke personen en vervolgens proberen uit te leggen hoe zij samen één God kunnen vormen.

Begin bij de relatie.
Bij de beweging tussen Vader, Zoon en Geest.
Bij het voortdurend geven en ontvangen.
Bij liefde die uitgaan naar de ander.

“In the beginning was the Relationship.”

Dat is nogal een andere openingszin dan het beeld van God waarmee ik ben opgegroeid. God als almachtige vorst. Hoog boven de wereld. Kijkend. Beoordelend.

Rohr schetst geen God die op afstand naar het leven kijkt. God is volgens hem een voortdurende beweging van liefde. De vroege kerkvaders gebruikten daarvoor het Griekse woord perichoresis. Een cirkelende dans waarin Vader, Zoon en Geest zichzelf volledig aan elkaar geven.

“God is the dance itself.”

God kijkt niet toe bij de dans. God is de dans.

 

De lege plaats
Rohr bespreekt een icoon van Andrej Roebljov. Drie figuren zitten rond een tafel. Ze verbeelden de drie bezoekers die volgens Genesis bij Abraham kwamen en later werden gezien als een afbeelding van de Drie-eenheid.

Vader. Zoon.Geest.
Ze kijken naar elkaar. Delen dezelfde schaal. Vormen samen een kring.

Maar de kring is niet gesloten. Aan de voorkant van de tafel is een lege plaats. Volgens kunsthistorici heeft daar mogelijk ooit een spiegeltje gezeten. Wie naar de icoon keek, zag zichzelf terug aan tafel.

Rohr schrijft: “The observer. You!”

Niet alleen Vader, Zoon en Geest.

Jij. Ik.

Er staat een stoel voor ons klaar. De goddelijke dans is open. "The divine dance isn’t a closed circle. We’re all invited!”

 

De boodschap van de Bijbel is dat wij vanaf het begin zijn uitgenodigd.Dat wij niet op afstand hoeven te blijven. Dat wij geen toeschouwers hoeven te zijn. Dat er een plaats voor ons is in de beweging van geven, ontvangen, liefhebben en geliefd worden.

Je hoeft jezelf niet de dans in te werken. Je bevindt je er al middenin.

De vraag is of je durft mee te bewegen. “Life becomes a matter of showing up and saying yes.”

Opdagen. Ja zeggen. Ontvangen. En vervolgens doorgeven.

 

Doorgeven
Die laatste stap is cruciaal.

De goddelijke dans is geen warm bad waarin ik mij terugtrek om mijzelf goed te voelen.
Liefde die ontvangen wordt, wil verder stromen.
Genade die ik vasthoud, stopt genade te zijn.
Wie ontdekt dat hij geliefd is, wordt uitgenodigd zelf lief te hebben.
Wie ruimte ontvangt, leert ruimte geven.
Wie wordt gezien, leert anderen werkelijk zien.
Wie wordt gedragen, kan anderen helpen dragen.

Zie daar de verbinding met wat ik al jaren schrijf over dienend leiderschap.

 

Leiderschap gaat over macht.
Over wie beslist.
Wie spreekt.
Wie gehoord wordt.
Wie ruimte krijgt.

En wie zich voortdurend moet aanpassen aan degene bovenaan.
Veel organisaties lijken meer op een piramide dan op een dans.
De leider bovenaan.
De rest daaronder.
Informatie stroomt omhoog.
Opdrachten stromen omlaag.

Maar Rohr schrijft: "All divine power is shared power.”

In de Drie-eenheid gebruikt niemand macht om de ander kleiner te maken.
De Vader domineert de Zoon niet.
De Zoon houdt de Geest niet onder controle.
De Geest eist geen eigen podium op.

Gods macht is geen power over. Het is power with.

Macht die circuleert. Macht die de ander niet afhankelijk houdt, maar tot bloei brengt.

Dat is voor mij de kern van dienend leiderschap.

Niet aardig doen tegen medewerkers.
Niet zelf de koffie inschenken en daarna alsnog alle beslissingen alleen nemen.

Dienend leiderschap betekent dat je anderen werkelijk uitnodigt deel te nemen.

Aan het gesprek.
Aan de verantwoordelijkheid.
Aan de missie.
Aan de macht.

De leider staat niet boven de kring.
Hij neemt eraan deel.
Hij geeft én ontvangt.
Hij spreekt én luistert.
Hij stuurt én laat zich beïnvloeden.
Hij kent zijn verantwoordelijkheid, maar maakt zichzelf niet tot het middelpunt.

Het is de dans tussen leiden en dienen.

 

Richard Rohr hielp mij de Drie-eenheid niet beter te verklaren. Gelukkig maar.
Hij hielp mij haar te ervaren als een open kring van liefde.
Een dans waarin plaats is voor mij. Voor ons.

En wanneer ik werkelijk durf te geloven dat ik ben uitgenodigd, kan ik bijna niet anders dan ook voor anderen een stoel klaarzetten.

 

Dit blog is het zevende blog in een serie blogs die ik deze zomer schrijf over boeken die mijn kijk op de God, de Bijbel, Jezus en onszelf veranderden.

1) The Bible Tells me so – Peter Enns
2) The lost world of Genesis One – John H. Walton
3) The lost world of the flood - John H. Walton en Tremper Longman III
4) Sinners in the hand of a loving God – Brian Zahnd
5)The Day the Revolution Began - N.T. Wright
6) The secret message of Jesus - Brain McLaren
7) The divine dance - Richard Rohr